Oszustwa na fotowoltaikę i pompy ciepła: sztuczki, za które UOKiK już ukarał firmy

Najpierw ważne zastrzeżenie

• Decyzja to nie wyrok. Wszystkie opisane decyzje były w dniu ogłoszenia nieprawomocne. Firmy mogą się od nich odwołać do sądu, a część już to zrobiła.
• Zarzut to nie decyzja. Przy sprawach w toku piszemy tylko, co urząd zarzuca.
• UOKiK nie rozstrzyga, czy ktoś popełnił przestępstwo. Ocenia, czy firma naruszyła zbiorowe interesy konsumentów. Słowo „oszustwo” w tytule to sposób, w jaki ludzie tego szukają, a nie ocena żadnej z firm.

Opisujemy metody, żebyś mógł je rozpoznać u dowolnego handlowca.

Sztuczki, za które są już kary

Razem to 40 187 300 zł dla firm i 487 000 zł dla menedżerów. Każda z tych decyzji była w dniu ogłoszenia nieprawomocna.

1. Ulotka, która wygląda jak pismo z gminy

Polska Energia Grupa Kapitałowa rozsyłała ulotki stylizowane na urzędowe, z nagłówkiem w rodzaju „Zawiadomienie dla mieszkańców gminy”. Nie było z nich jasne, że pisze prywatna firma w celach handlowych. Decyzja ogłoszona 27.03.2026: 904 068 zł kary dla spółki i po 50 000 zł dla dwóch menedżerów. Firma odwołała się do sądu.

Jak rozpoznać: urząd nie dołącza do pisma oferty paneli ani numeru do handlowca. Sprawdź nadawcę i zadzwoń do gminy na numer z jej strony internetowej.

2. Straszenie podwyżką prądu o 300–400%

Ta sama firma pisała o nieuniknionych podwyżkach cen prądu o 300–400%, bez źródeł i bez wzmianki o mrożeniu cen. Według UOKiK ceny prądu dla domów wzrosły w latach 2022–2024 o niecałe 33%.

Jak rozpoznać: porównaj z niezależnym źródłem. W taryfach na 2026 r. średnia cena energii dla domów spadła według URE (Urzędu Regulacji Energetyki) o ok. 14% względem IV kwartału 2025 r. Bieżące ceny godzinowe sprawdzisz na stronie Ceny prądu.

3. Wyliczenie oszczędności, którego nie gwarantuje umowa

Energia dla Pokoleń pokazywała klientom wyliczenia korzyści, a w umowach zapisywała, że nie gwarantuje produkcji energii ani oszczędności. Terminy montażu były niejasne, np. z wyjątkiem na „niesprzyjające warunki atmosferyczne”. Decyzja ogłoszona 27.03.2026: 6 129 221 zł kary dla spółki i łącznie 287 000 zł dla trzech menedżerów. Firma odwołała się do sądu.

Jak rozpoznać: poproś, żeby obiecana produkcja i termin montażu były w umowie, a nie tylko w prezentacji.

4. Na dachu inny sprzęt niż w ofercie

W tej samej sprawie klient dostał inny model kluczowego urządzenia niż ten, który pokazano przy sprzedaży. Firma tłumaczyła, że wizualizacja była tylko poglądowa.

Jak rozpoznać: w umowie muszą być producent i model paneli, falownika, pompy albo magazynu. Zapis „lub równoważny” to sygnał ostrzegawczy.

5. Moc i cena pompy ciepła zmienione po podpisaniu

W umowach firmy Nasz Prąd UOKiK zakwestionował 21 zapisów. Spółka mogła po podpisaniu zmienić moc pompy ciepła, a więc i jej cenę, bez zapewnionego prawa odstąpienia. Inne zapisy to:

• 1 000 zł za każdy dzień, jeśli dom nie był przygotowany do prac w ciągu 2 godzin od umówionej pory;
• prawo do zdemontowania sprzętu, gdy klient nie zapłacił reszty w 14 dni od odbioru;
• przerzucenie na klienta odpowiedzialności za to, czy dach wytrzyma instalację.

Decyzja ogłoszona 7.10.2026: 21 475 000 zł kary, nieprawomocna. Urząd zawiadomił też prokuraturę o podejrzeniu przestępstwa przy zawieraniu umów.

Jak rozpoznać: cena i moc urządzenia mają być w umowie ostateczne. Jeśli mogą się zmienić po „weryfikacji technicznej”, żądaj prawa do rezygnacji bez kosztów.

6. „Darmowy audyt”, za który płacisz przy rezygnacji

Krajowy Projekt Energetyczny reklamował bezpłatny audyt. Klient, który rezygnował z umowy, musiał jednak zapłacić prawie 2 000 zł za audyt i koncepcję instalacji wykonane w dniu podpisania. Urząd zakwestionował też brak formularza odstąpienia, wymaganie listu poleconego albo wizyty osobiście i niezwracanie pieniędzy. Decyzja ogłoszona 17.01.2024: 5 666 767 zł kary, w dniu ogłoszenia nieprawomocna. Firma w trakcie postępowania oddała klientom pobrane opłaty.

Jak rozpoznać: nic, co zrobiono w dniu podpisania, nie odbiera Ci prawa do rezygnacji bez kosztów. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sam wyraźnie zażądałeś wcześniejszego rozpoczęcia prac.

7. Dopłata za montaż i kary umowne po podpisaniu

Sunday Polska doliczała dodatkowe koszty montażu, choć wcześniej obejrzała dom. Mogła też zmienić wykonawcę bez informowania klienta i stosowała rażąco wygórowane kary umowne. Za istotne uznawała tylko wady, które całkiem uniemożliwiają korzystanie z instalacji. Kara: 1 011 516 zł, decyzja nieprawomocna (komunikat UOKiK z 22.10.2025).

8. Telefon z „działu dotacji”, na który się nie zgadzałeś

Centrum Dotacji OZE (dawniej Eko Centrum) dzwoniło z ofertami fotowoltaiki, pomp ciepła i termomodernizacji. Spotkania umawiało dla innej firmy. Numery brało z kupionych baz, w części z lat 2017–2019, czyli sprzed powstania spółki. Inne numery generował algorytm, losując cyfry. O zgodę pytało dopiero w trakcie rozmowy handlowej. Kiedy w 2025 r. urząd stawiał zarzuty, opisywał, że telemarketerzy przedstawiali się jako pracownicy „działu dotacji UE”.

Decyzja z 9.09.2026: 308 728 zł kary dla spółki i 100 000 zł dla ówczesnego prezesa zarządu, nieprawomocna. Urząd przypomniał prostą zasadę: najpierw zgoda konsumenta, potem telefon.

9. Kredyt, który „nie ma nic wspólnego” z umową

AS Inbank finansował fotowoltaikę i pompy ciepła przez sprzedawców, ale traktował te kredyty jak niewiązane. Klientów, którzy odstąpili od umowy z firmą, wzywał do spłaty, choć pieniądze przelał sprzedawcy. Decyzja z 30.09.2026: 4 692 000 zł kary, nieprawomocna.

Jak rozpoznać: jeśli kredyt załatwia sprzedawca na ten konkretny zakup, odstąpienie od umowy obejmuje też kredyt. Więcej w artykule Umowa z akwizytorem? Masz 30 dni, nie 14.

Oszustwa w internecie: co widać na liście CERT Polska

CERT Polska prowadzi listę ostrzeżeń przed niebezpiecznymi stronami. 17.10.2026 r. było na niej 125 450 adresów. Przejrzeliśmy je pod kątem energii:

• żaden adres nie zawiera słów „fotowolt”, „czystepowietrze” ani „tauron”;
• jeden adres udaje dofinansowanie: dofinansowanie2026.life;
• 25 adresów łączy „pge” z „ebok” albo „gkpge”, czyli udaje elektroniczne biuro obsługi klienta PGE, na przykład zwrot-podatku.ebok-pge.net.

Wniosek jest prosty. Przy panelach i pompach ciepła ryzyko czeka głównie w drzwiach i w telefonie. W internecie częściej trafisz na fałszywą stronę do zapłaty rachunku za prąd. Nie płać z linku w SMS-ie i nie loguj się z niego do biura obsługi klienta.

Jak się bronić: 5 zasad

1. Nie podpisuj w dniu wizyty. Jeśli już podpisałeś umowę podczas wizyty bez zapowiedzi, masz 30 dni na odstąpienie (art. 27 ust. 2 ustawy o prawach konsumenta).
2. Nie płać zaliczki na miejscu. Przy umowie z wizyty bez zapowiedzi, wycieczki albo pokazu firma nie może przyjąć płatności przed końcem terminu na odstąpienie (art. 17a).
3. Wszystko na piśmie: producent i model urządzeń, cena, termin montażu i obiecana produkcja.
4. Sprawdź, czy to naprawdę urząd. Fundusze ochrony środowiska piszą, że nie współpracują z firmami przy szukaniu chętnych do Czystego Powietrza i nie rekomendują wykonawców. Ich przedstawiciele nie przychodzą bez zapowiedzi i nie wymagają natychmiastowego podpisu.
5. Sprawdź firmę: od kiedy działa, czy jest czynnym podatnikiem VAT i czy jej strona nie jest na liście CERT.

Sprawdź firmę po NIP

Gdzie szukać pomocy: infolinia konsumencka UOKiK 801 440 220 albo 222 66 76 76, formularz na dlakonsumentow.pl, miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów i wojewódzka Inspekcja Handlowa. Masz już ofertę? Sprawdź ją w narzędziu Mam ofertę.

Częste pytania

Źródła

1. UOKiK, kary dla Polskiej Energii Grupy Kapitałowej i Energii dla Pokoleń (27.03.2026, wersja angielska), stan na 2026-10-18
2. UOKiK, Pod prąd z zasadami. Ponad 21 mln zł kary dla spółki Nasz Prąd (7.10.2026), stan na 2026-10-18
3. UOKiK, decyzja wobec Krajowego Projektu Energetycznego (17.01.2024, wersja angielska), stan na 2026-10-18
4. UOKiK, kara dla Centrum Dotacji OZE za telemarketing bez zgody (9.09.2026, wersja angielska), stan na 2026-10-18
5. UOKiK, Blisko 5 mln zł kar dla AS Inbanku w sprawie kredytów wiązanych (30.09.2026), stan na 2026-10-18
6. CERT Polska, Lista ostrzeżeń (plik domen z 17.10.2026, wyliczenie własne), stan na 2026-10-17
7. Czyste Powietrze, Czyste zasady: uwaga na dezinformację (6.05.2026), stan na 2026-10-18
8. URE, taryfy na 2026 r. (17.12.2025), stan na 2026-10-18
9. ISAP, ustawa o prawach konsumenta, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1244, stan na 2026-10-18

Czytaj dalej

• Umowa z akwizytorem? Masz 30 dni, nie 14Podpisałeś umowę na OZE w domu, po wizycie bez zapowiedzi? Masz 30 dni na odstąpienie, bez kar. Termin, kredyt i wzór pisma.
• Czy fotowoltaika się jeszcze opłaca?Instalacja 6 kWp w 2026 r.: 2 300–3 900 zł oszczędności rocznie i zwrot po 7–16 latach. O wyniku decyduje autokonsumpcja, nie miasto.
• Net-metering czy net-billing?Prawdziwy dom straciłby na zmianie ok. 3 tys. zł rocznie. Kiedy przejście ma sens, a kiedy nie.